آب مروارید؛ علل، علائم و درمان

به گزارش بی نهایت اس ام اس، خبرنگاران: آب مروارید، ناحیه ای متراکم و کدر است که در عدسی چشم روی می دهد. آب مروارید زمانی آغاز می گردد که پروتئین های چشم، توده هایی تشکیل می دهند که باعث می گردد عدسی نتواند تصاویر واضحی به شبکیه ارسال کند. شبکیه نوری را که به وسیله عدسی دریافت نموده به سیگنال ها تبدیل می نماید. سیگنال ها به عصب بینایی فرستاده می شوند که آن ها را به مغز می رسانند.

آب مروارید؛ علل، علائم و درمان

از وبسایت وزارت بهداشت درمان آموزش پزشکی دیدن نمایید.

آب مروارید به آرامی شکل می گیرد و در نهایت به جایی می رسد که در بینایی اختلال ایجاد می نماید. احتمالا هر دو چشم شما دچار آب مروارید خواهد شد، اما معمولا این اتفاق برای هر دو چشم به طور همزمان رخ نمی دهد. آب مروارید در افراد سالمند شایع است.

علائم آب مروارید چیست؟

علائم معمول آب مروارید شامل موارد زیر می شود:

  • تاری دید
  • مشکل دید در شب
  • رنگ پریده دیدن رنگ ها
  • افزایش حساسیت نسبت به خیره شدن
  • دیدن هاله هایی در اطراف نور ها
  • دو بینی در چشم مورد نظر
  • احتیاج به تغییر مداوم شماره عینک یا لنز

چه عواملی سبب آب مروارید می شوند؟

آب مروارید چند علت می تواند داشته باشد:

  • فراوری زیاد اکسیدانت ها که مولکول های اکسیژنی هستند که به دلیل زندگی عادی روزمره از نظر شیمیایی تغییر یافته اند.
  • سیگار کشیدن
  • پرتو فرابنفش خورشید
  • استفاده طولانی مدت از استروئید ها و سایر دارو ها
  • برخی از بیماری ها مانند دیابت
  • تروما
  • رادیوتراپی

انواع آب مروارید

آب مروارید هسته ای:

یکی از شایع ترین انواع آب مروارید است و معمولا بیشتر افراد در سنین بالا به این نوع آب مروارید مبتلا می شوند. در واقع در این نوع از آب مروارید، قسمت مرکزی عدسی که به عنوان هسته شناخته می شود کدر شده و باعث تار شدن دید می شود. به مرور زمان عدسی چشم به رنگ زرد یا قهوه ای در می آید، در نتیجه فرد به سختی می تواند جزئیات اشیا را ببیند و همچنین اطراف اجسام درخشان هاله ای از نور خواهد دید.

آب مروارید کورتکس:

در این حالت، شکل لبه های خارجی عدسی چشم که کورتکس نام دارد، تغییر شکل داده و لکه های سفیدی بر روی چشم ظاهر می شود. مشخصه اصلی این نوع، تابش خیره نماینده است به طوری که دید در هنگام شب برای فرد بسیار سخت می شود.

آب مروارید مادرزادی:

ممکن است فرد به علت ژنتیکی یا بر اثر ابتلای مادر به بیماری خاصی مانند سرخچه در دوران بارداری، در حین تولد آب مروارید داشته باشد. اگر آب مروارید بر مرکز عدسی تاثیر نگذاشته باشد ممکن است احتیاجی به درمان نباشد. اما در صورتی که بینایی نوزاد را مختل نموده باشد ضرورری است که توسط پزشک متخصص چشم درمان شود.

آب مروارید زیر کپسول خلفی:

این نوع آب مروارید با سرعت بیشتری پیشرفت می نماید و علائم آن طی چند ماه آشکار می شود. در اثر آن، دید نزدیک فرد تحت تاثیر قرار گرفته و دیدن اجسام روشن نیز سخت می شود.

آب مروارید زیر کپسول قدامی:

هر گونه آسیب یا تورم در چشم منجر به این نوع آب مروارید خواهد شد. به طور مثال اگزما یا همان درماتیت آتوپیک می تواند یکی از علل بروز این نوع آب مروارید باشد.

آب مروارید تروماتیک:

بسیاری از انواع صدمات ممکن است منجر به ابتلای فرد به آب مروارید شوند؛ صدماتی همچون ضربات محکم به چشم، سوختگی با انواع مواد شیمیایی یا ورود اجسام خارجی بسیار کوچک. آب مروارید می تواند بلافاصله پس از این صدمات یا پس از گذشت سال ها رخ دهد.

آب مروارید ثانویه:

زمانی که فرد پس از انجام عمل جراحی یا به علت بیماری خاصی همچون دیابت به آب مروارید مبتلا می شود، پزشکان به آن آب مروارید ثانویه می گویند.

آب مروارید ناشی از پرتو:

اشعه ماوراء بنفش خورشید می تواند به چشمان شما آسیب بزند و باعث ابتلا به آب مروارید شود. افرادی که به مدت طولانی در معرض نور آفتاب قرار دارند بایستی از عینک آفتابی مناسب استفاده نمایند. همچنین تحقیقات نشان داده است که آب مروارید می تواند یکی از عوارض جانبی پرتودرمانی جهت درمان سرطان باشد.

آب مروارید زونولار:

این نوع آب مروارید که به صورت وراثتی منتقل می شود، معمولا در بچه ها مشاهده شده و اصولا هر دو چشم را درگیر می نماید. در این نوع آب مروارید، ابتدا نقطه های سفید بر روی عدسی چشم ظاهر شده و با گذشت زمان، قسمت مرکزی عدسی به طور کامل سفید می شود.

ریسک فاکتور های آب مروارید چیست؟

ریسک فاکتور های مربوط به آب مروارید شامل موارد زیر می شود:

  • سن بالا
  • مصرف زیاد الکل
  • سیگار کشیدن
  • چاقی
  • فشار خون بالا
  • سابقه آسیب به چشم
  • سابقه خانوادگی آب مروارید
  • زیاد در معرض نور خورشید قرار دریافت
  • دیابت
  • در معرض تابش پرتو های X قرار دریافت و درمان سرطان

تشخیص آب مروارید

پزشک شما یک معاینه کامل و دقیق از جهت آب مروارید از چشم های تان به عمل می آورد تا شرایط بینایی تان را ارزیابی کند. این ارزیابی شامل تست بینایی با چارت در فاصله های مختلف و تونومتری (اندازه گیری فشار چشم) می شود. از رایج ترین وسایل تونومتری، تونومتر شیوتز (وسیله اى دستى که با مکانیسم ایجاد فرورفتگى در قرنیه، فشار داخل چشم را نشان مى دهد) و تونومتر اپلانیشن گولدمن (از طریق مسطح سازى قرنیه، فشار داخل چشم را اندازه گیرى مى کند) مى باشد. هرچه فشار داخل چشم بیشتر باشد، ایجاد فرورفتگى در قرنیه یا مسطح سازى آن مشکل تر است و بر این اساس دستگاه، فشار داخل چشم را نشان مى دهد.

در ضمنً پزشک برای معاینه دقیق تر از جهت آب مروارید، قطره ای داخل چشم های تان می ریزد تا مردمک های تان عظیم تر شوند. این کار باعث می شود عصب های بینایی و شبکیه که در پشت چشم های تان است، از جهت هر گونه آسیب، راحت تر معاینه و آنالیز شود.

تست های دیگری که ممکن است پزشک تان از جهت آب مروارید انجام بدهد شامل چک کردن میزان حساسیت شما در خیره شدن و دریافت بصری تان از رنگ ها می شود.

درمان آب مروارید

اگر علاقه ای به عمل جراحی نداشته باشید یا واجد شرایط عمل نباشید، ممکن است پزشک تان بتواند در کنترل علائم یاری تان بکند. این یاری می تواند شامل تجویز عینک قوی تر، لنز های درشت نما، یا عینکی با پوشش ضد تابش خیره نماینده شود.

درمان آب مروارید با عمل جراحی

عمل جراحی زمانی توصیه می شود که آب مروارید، مانع فعالیت های روزمره تان شده است مثلا نمی توانید به راحتی مطالعه یا رانندگی کنید. همچنین زمانی که آب مروارید اختلالی در درمان سایر مسائل چشمی ایجاد کند، پزشک توصیه به عمل جراحی جهت درمان آب مروارید خواهد نمود.

یکی از شیوه های جراحی که فیکوامولسیفیکیشن نام دارد شامل استفاده از امواج اولتراسوند برای باز کردن عدسی و برداشتن تکه های آب مروارید می شود.

عمل جراحی اکستراکپسولار نیز شامل برداشتن بخش کدر عدسی از طریق ایجاد برشی بلند در شبکیه می شود. بعد از این نوع عمل آب مروارید، یک لنز مصنوعی داخل چشمی در جایی که عدسی طبیعی بوده قرار داده می شود.

عمل جراحی برای برداشتن آب مروارید به طور کلی بسیار بی خطر بوده و درصد موفقیت بسیار بالایی دارد. بیشتر افراد بعد از عمل می توانند به خانه برگردند.

نکته ای درباره آب مروارید

آب مروارید می تواند در زندگی روزمره اختلال ایجاد نموده و درصورت عدم درمان منجر به نابینایی شود. هر چند برخی از آب مروارید ها ممکن است رشدشان متوقف شود، اما خود به خود کوچک تر نخواهند شد. عمل جراحی برای برداشتن آب مروارید، عملی بسیار متداول بوده و در 90 درصد موارد بسیار موثر است.

چگونه از تشکیل آب مروارید پیشگیری کنیم؟

برای کاهش احتمال ایجاد آب مروارید نکات زیر را رعایت کنید:

  • با استفاده از عینک آفتابی از چشم های تان در برابر پرتو های مضر خورشید محافظت کنید.
  • به طور مرتب معاینه چشم را انجام دهید.
  • سیگار را ترک کنید.
  • میوه ها و سبزی هایی بخورید که حاوی آنتی اکسیدان هستند.
  • وزن سالمی داشته باشید.
  • دیابت و دیگر بیماری های تان را کنترل و درمان کنید.

پاسخ به سوالات متداول در خصوص آب مروارید

آب مروارید، نوعی بیماری پیش رونده و بدون درد در عدسی چشم است. آب مروارید، عبور نور را کم می نماید و به همین خاطر شما قادر به دیدن واضح تصاویر نیستید. اگر این عارضه چشمی درمان نشود، می تواند منجر به نابینایی شود. عارضه آب مروارید اغلب در عظیمسالان رخ می دهد، اما می تواند در افراد جوان نیز اتفاق بیفتد. درواقع آب مروارید یا کاتاراکت نوعی بیماری چشمی با دلایل گوناگون است که با تارشدن عدسی چشم آغاز می شود و با افزایش تیرگی و کدرشدن عدسی و درنهایت مختل شدن بینایی چشم انتها می یابد.

معمولا عمل جراحی تنها راه درمان آب مروارید است. جراحی آب مروارید شامل برداشتن عدسی کدر چشم و جایگزینی آن با یک عدسی مصنوعی شفاف است. عدسی مصنوعی چشم، عدسی داخل چشمی نامیده می شود که درست در جای عدسی طبیعی قرار می گیرد و به عنوان بخشی دائمی در چشم باقی می ماند.

آیا درمانی طبیعی برای آب مروارید وجود دارد؟

هیچ درمان طبیعی برای آب مروارید وجود ندارد. هیچ مطالعه ای ثابت ننموده که چگونه می توان جلوی پیشرفت آب مروارید را گرفت، اما نتایج حاکی از آن هستند که برخی از عادات سالم سبک زندگی می توانند در پیشگیری از ایجاد آب مروارید مفید باشند مانند ترک سیگار، معاینه منظم چشمها، و استفاده از عینک آفتابی.

آیا می توان آب مروارید را با قطره های چشمی درمان کرد؟

همانطور که گفتیم تا به امروز قطره ای برای درمان آب مروارید ساخته نشده است. موسسه ملی سلامت تاکید می نماید که تنها راه موجود برای درمان آب مروارید، عمل جراحی است.

آیا می توان جلوی پیشرفت آب مروارید را گرفت؟

مطالعه ای تا به امروز ثابت ننموده که می توان جلوی پیشرفت آب مروارید را گرفت. علاوه بر انتخاب های سالم سبک زندگی که گفته شد، پزشکان توصیه می نمایند از مصرف قطره های استروئیدی اجتناب کنید.

اگر آب مروارید درمان نشود چه عواقبی خواهد داشت؟

عمل جراحی همواره هم اولین انتخاب در زمان ایجاد آب مروارید نیست. آب مروارید شایع است و معمولا تا مرحله ای شدید نمی شود که بر کیفیت زندگی چندان تاثیری بگذارد. اما در خیلی از موارد، بدتر شده و می تواند توانایی انجام فعالیت های روزمره را مختل کند.

در برخی موارد وقتی آب مروارید درمان نشده باقی می ماند، کاهش بینایی به مرور زمان افزایش می یابد؛ و این می تواند منجر به نابینایی کامل شود.

آب مروارید درمان نشده می تواند تبدیل به عارضه ای شود که در آن آب مروارید بسیار رسیده است. این شرایط، برداشتن آب مروارید را سخت تر نموده و می تواند سبب پیچیدگی در عمل آب مروارید شود. افرادی که دچار آب مروارید می شوند ممکن است به همین دلیل، در همان مراحل ابتدایی، تصمیم به عمل جراحی بگیرند.

مسائلی اینچنینی، اهمیت معاینه منظم چشم را توجیه می نمایند. اگر هنوز موعد مراجعه به چشم پزشک و چکاپ تان نرسیده، اما مشکل در بینایی خود دارید، این مراجعه را جلو بیندازید تا بتوانید هر چه زودتر با پزشک تان مشورت کنید.

آیا نابینایی ناشی از آب مروارید برگشت پذیر است؟

بله. نابینایی ناشی از آب مروارید، با عمل جراحی آب مروارید و جایگذاری لنز مصنوعی برگشت پذیر است. اما برداشتن آب مرواریدی که باعث نابینایی شده، سخت تر بوده و این عمل پیچیدگی های بیشتری خواهد داشت. بهترین نتیجه از عمل آب مروارید زمانی گرفته می شود که قبل از نابینایی صورت بگیرد.

از کجا باید بدانید که به عمل آب مروارید احتیاج دارید؟

در خصوص بهترین انتخاب درمانی برای آب مرواریدتان باید با پزشک متخصص مشورت کنید. همانطور که گفتیم عمل آب مروارید، در مراحل اولیه، بیشترین تاثیر را دارد. تصمیم به عمل آب مروارید چیزی نیست که شما به تنهایی بتوانید به آن برسید و به نظر متخصص احتیاج دارید.

پزشکم گفته آب مروارید دارم، اما گفته باید مدتی صبر نموده و بعد عمل کنم، چرا؟

آب مروارید خفیف معمولا مسئله ای در بینایی ایجاد نمی نماید. پزشک تان شرایط آب مرواریدتان را قبل از عمل آنالیز می نماید تا ببیند آیا در حال بدتر شدن است و به میزان چشمگیری بر بینایی یا کیفیت زندگی تان اثر می گذارد یا نه.

برخی از آب مروارید ها هرگز به مرحله ای نمی رسند که احتیاج به برداشتن ایجاد شود. اما اگر آب مرواریدتان بدتر شد و آغاز به ایجاد دردسر کرد (مثلا حین رانندگی)، احتمالا وقت عمل جراحی آب مرواریدتان رسیده است.

عوارض جانبی احتمالی عمل آب مروارید چیست؟

عمل آب مروارید نیز مانند هر عمل جراحی دیگری، احتمال درد و عفونت و تورم و خونریزی دارد. اما افراد بسیار کمی به این عوارض دچار می شوند. در بیشتر موارد، عوارض جانبی ناشی از عمل آب مروارید، با دارو یا مراقبت های بعد از عمل به خوبی قابل کنترل است. برای کاهش ریسک عوارض بعد از عمل آب مروارید، حتما طبق دستورالعمل های پزشک جراح تان عمل نموده و هر گونه علامت غیرمعمول را فورا به او اطلاع دهید.

آیا می توان عمل آب مروارید را همزمان برای هر دو چشم انجام داد؟

اگر هر دو چشم دچار آب مروارید باشد، پزشک معمولا اول عمل را روی یک چشم انجام داده و چند روز بعد، روی چشم دیگر عمل آب مروارید را انجام می دهد. این رویکرد باعث می شود چشم ِ اول ریکاوری شده و پیش از اینکه عمل روی چشم بعدی صورت بگیرد، دید چشم اول تان تثبیت شود. البته این روز ها با توجه به مدرن شدن روش ها و تجهیزات پزشکی، برخی از جراح ها عمل همزمان دو آب مروارید را پیشنهاد می نمایند. یعنی عمل آب مروارید هر دو چشم، در یک روز انجام می شود.

جراحانی که به عمل آب مروارید دو چشم به طور همزمان عقیده دارند به این نکته اشاره می نمایند که این رویکرد مزایایی دارد از جمله مراجعه کمتر به کلینیک چشم پزشکی، ریکاوری سریع تر دید دو چشمی برای رانندگی و سایر کار های مهم، و زودتر برگشتن به زندگی عادی روزمره.

عمل آب مروارید هر دو چشم به طور همزمان خصوصا برای افرادی که بسیار نزدیک بین یا بسیار دوربین هستند خیلی مفید است. این افراد وقتی عمل آب مروارید دو چشم شان در روز ها مجزا روی می دهد، معمولا احساس ناراحتی می نمایند، زیرا احساس می نمایند بعد از عمل اول، تعادل بینایی ندارند. وقتی خطای ریفراکتیو در یکی از چشم های این افراد با لنز داخلی برطرف می شود، آن ها دیگر نمی توانند از عینک قبلی خود استفاده نمایند؛ و اگر عدسی مورد نظر از عینک شان برداشته شود نیز آن ها احساس سرگیجه خواهند کرد و ممکن است در دریافت بصری خود به اشتباه بیفتند یا حتی دچار دو بینی شوند.

علی رغم این مزایا، خیلی از جراحان تمایلی به انجام عمل آب مروارید هر دو چشم به صورت همزمان ندارند. ریسک عفونت چشم و سایر عوارض جدی عمل آب مروارید بسیار کم است، اما اگر هر دو چشم دچار عفونت یا عوارض دیگری شوند، عواقب آن برای مدتی سخت خواهد بود و حتی ممکن است همیشگی شود.

آیا عمل آب مروارید می تواند تنبلی چشم را درمان کند؟

تنبلی چشم که به آن امبلوپیا نیز می گویند، یک اختلال بینایی است که در آن، یکی از چشم ها نمی تواند دقت و تیزبینی عادی خود را حفظ کند، حتی با وجود عینک یا لنز های تماسی و عدم وجود بیماری یا آسیب چشمی. تنبلی چشم معمولا از دوران کودکی آغاز می شود و عموما در یکی از چشم ها رخ می دهد، اما در برخی موارد، هر دو چشم ممکن است دچار این عارضه شوند.

آب مروارید مادرزادی می تواند یکی از علت های تنبلی چشم باشد. انجام عمل آب مروارید روی کودکی که به آب مروارید مادرزادی دچار است اغلب تنبلی چشم را به طور کامل برطرف می نماید یا دست کم تا حدود زیادی بینایی چشم مورد نظر را بهبود می دهد.

اما با بالا رفتن سن فردی که تنبلی چشم دارد، احتمال اینکه عمل آب مروارید، بینایی را در چشم تنبل بازیابی کند کم و کمتر می شود. اما این احتمال وجود دارد که بعد از عمل آب مروارید، چشمی که دچار تنبلی است، بهبود های قابل توجهی در بینایی پیدا کند.

آیا کسی که عمل لازیک نموده می تواند عمل آب مروارید هم انجام بدهد؟

بله، عمل آب مروارید می تواند بعد از عمل لازیک انجام شود. در واقع عمل آب مروارید بعد از هر گونه عمل اصلاح دیدی قابل انجام است، از جمله لازیک، PRK و لیزیک.

آیا عمل آب مروارید می تواند آستیگماتیسم را اصلاح کند؟

عمل جراحی مدرن آب مروارید از چند طریق می تواند آستیگماتیسم را برطرف کند. یکی از راه ها این است که عدسی کدر و طبیعی چشم با نوع بخصوصی لنز داخلی به نام لنز توریک جایگزین شود.

استفاده از لنز توریک برای اصلاح آستیگماتیسم در زمان برداشتن آب مروارید یک امتیاز دارد:، زیرا لنز توریک، داخل چشم قرار می گیرد و می تواند اصلاح تثبیت شده تری روی آستیگماتیسم انجام بدهد. اما لنز های تماسی توریک ممکن است با هر پلک زدن، روی سطح چشم حرکت نمایند.

آیا عمل آب مروارید سبب خشکی چشم می شود؟

حین عمل آب مروارید، تنها دو برش بسیار کوچک در شبکیه ایجاد می شود. این برش ها بدون احتیاج به بخیه فورا بعد از عمل ترمیم شده و پارگی یا اثری به جا نمی گذارند. هر چند عمل آب مروارید سبب خشکی چشم ها نمی شود، اما گاهی عارضه خشکی چشم که از قبل وجود داشته ممکن است بر کیفیت نتیجه ای که از عمل آب مروارید گرفته می شود اثر بگذارد.

چه زمانی و در چه شرایطی عمل آب مروارید نباید انجام شود؟

در موارد بسیار کمی توصیه می شود که از عمل آب مروارید خودداری شود. اولین مسئله ای که باید در خصوص زمان عمل آب مروارید آنالیز شود این است که آیا این عمل، بهبود قابل توجهی در بینایی فرد ایجاد می نماید و آیا بدون عارضه ای قابل انجام است؟ در مواردی که آب مروارید در مراحل اولیه خود است، اغلب کیفیت بینایی با تغییراتی در عینک تجویزی قابل افزایش است. اما در سایر موارد، حتی آب مروارید خفیف نیز می تواند مسائلی برای بینایی ایجاد کند که تغییر عینک یا لنز یاریی نخواهد نمود.

پزشک شما می تواند یاری تان کند تصمیم بگیرید زمان مناسب برای عمل آب مرواریدتان چه وقت است. عمل آب مروارید بسیار ساده است، اما به هر حال جوانب مثبت و منفی آن باید به دقت آنالیز شود. در برخی موارد ممکن است همزمان با آب مروارید، مسائل چشمی جدی دیگری نیز وجود داشته باشد و این مسائل ممکن است نتیجه عمل آب مروارید را محدود نماید.

مثلا اگر شما دچار پارگی شبکیه یا تباهی لکه زرد در سطح پیشرفته باشید و دچار آب مروارید هم بشوید، این احتمال وجود دارد که با برداشتن آب مروارید و جایگزین کردن آن با یک لنز داخلی، بینایی تان بهتر نشود. در چنین مواردی، عمل آب مروارید ممکن است توصیه نشود.

آیا بعد از عمل آب مروارید به عینک احتیاج خواهم داشت؟

بستگی دارد. اگر عمل آب مروارید استاندارد با جایگذاری لنز های داخل چشمی را انتخاب کنید این احتمال وجود دارد که برای مطالعه و احتمالا کار با کامپیوتر یا ... به عینک احتیاج داشته باشید که بستگی به احتیاج های دید شما دارد. اما آپشن های دیگر هم برای عمل آب مروارید وجود دارد که می توانند احتیاج به عینک را کاهش داده یا حتی کلا برطرف نمایند.

منابع: healthline ،goodeyes ،allaboutvision

منبع: برترین ها
انتشار: 5 شهریور 1399 بروزرسانی: 3 مهر 1399 گردآورنده: infsms.ir شناسه مطلب: 477

به "آب مروارید؛ علل، علائم و درمان" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "آب مروارید؛ علل، علائم و درمان"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید